Erabili gure bilatzailea

2021 OHOREZKO MIKELDIA

Imanol Uribe

IMANOL URIBE, EZEZAGUN BAKANDUA

Kontzientziak ireki eta tabuak hautsi zituen eta hautetsontziak ekarri zizkigun zinemaren ondoriozko ekuazioa ez zatekeen berdina izango espainiar zinemaren historian, bertatik Imanol Uriberen (El Salvador, 1950) ezezaguna bakantzen badugu. Medikuntzako eta Kazetaritzako ikasketak egin ondoren, demokrazia sortu berrian, Zinematografia Eskola Ofizialean graduatu zen zuzendari gisa, eta lehenengo kontakizunetatik, eskolako zirriborroetatik bertatik, kontzientzia eta aktibismo politikoa ezartzen zuen thrilleretik, thrillerek gure zinemaren konplexu guztiak azaleratzen zituzten garaian. El proceso de Burgos (1979), La fuga de Segovia (1981) eta La muerte de Mikel (1984) lanek, gaur egun guztiak ere historikoak direnek, bide bat ezarri zuten ondoren iritsi zirenentzat, zigilu eta jarrera moduko bat ezarri baitzuten filmatu zitekeenari eta filmatua izan behar zenari buruz. Hamarkada bat geroago, Días contados (1994) lanarekin, euskal unibertso soziopolitikora itzuli zen, Urrezko Maskorra jasotzeko eta Goya sarietarako izendapenen markak hausteko. Maixabel (2021) egin den urtean, espainiar zinemak ETAko kideak gizaki gisa irudikatu ditzakeenean barkamenik eskatu behar izan gabe, gogoratu behar dugu Bollaínen filma horrenbeste kritika jaso zituzten Uriberen lan ausart haiek menperatutako lurretan zutitzen dela.

Uriberen ezezaguna anomalia, formatu eta genero orotatik igaro da, eta La luna negra (1989) lan aldarrikagarritik (beldurrezko telebistako film luze gogoangarria) zenbait telesail egin ditu pantaila txikirako, hala nola La huella del crimen (1991) edo La mujer de tu vida (1994). Gainera, Aiete Films ekoiztetxetik belaunaldikide izan dituen lankide gailenen lanak ekoitzi ditu, Montxo Armendáriz (Secretos del corazón, 1999) edo Manuel Gutiérrez Aragón (Visionarios, 2001) zuzendarienak, kasurako. Halaber, ibilbide literarioek erakarrita, publikoan arrakasta lortu zuen Gonzalo Torrente Ballester egokituta El rey pasmado (1991) lanean, Antonio Muñoz Molina Plenilunio (1999) lanean, Ángel García Roldán El viaje de Carol (2002) lanean edo Arturo Pérez Reverte La carta esférica (2007) lanean; betiere, kontakizunaren tonu eta aritmetikari, baina batez ere antzezleen zehaztasunari zor zaion zinema baten harikortasunetik. Filmen artean prestatzeko eta itxaroteko denbora izan du bere zinemak, bost hamarkadatan filmografia eklektikoa eta ezaguterraza eraikitzeko, zeinetan berdin-berdin banatzen dituen telesail beltzekiko (Extraños, 1999) zein kontziliazio sozial eta politikoko istorioekiko (Bwana, 1996) zaletasuna. Esku artean duen azken lanarekin, Llegaron de noche, San Salvadorren jaiotako bilbotar zinemagileak bere garaiko kausa politikoekin konprometitutako zinemaren zirkulu bat itxiko du, 1989an El Salvadorko gerra zibilean jesuiten sarraski odoltsua taularatzen baitu.

Carlos Reviriego

Antolatzaileak
Organizadores
Babesleak
Patrocinadores
Laguntzaileak
Colaboradores