Aurten ere, ZINEBIk herrialdeko ehun sortzailearekin duen konpromisoa berritu du, eta ikusgaitasuna eman die euskal ikus-entzunezkoen oraina eta etorkizuna eratzen ari diren ibilbide sendoko zinemagileei zein ahots berriei. Sail hau, ziur aski, film laburren arloan euskal produkzio zinematografikoari eskainitako erakustaldi osatuena eta anitzena da: tokiko ikus-entzunezko sorkuntzari errekonozimendua egiteko ezinbesteko gune bat.
Bertoko Begiradak sailak 33 film labur biltzen ditu, zeinak lau saiotan zehar proiektatuko baitira Arriaga Antzokian. Horien artean daude ZINEBIren Nazioarteko Lehiaketan, beste 28 lan berrirekin batera, lehiatzeko hautatutako euskal ekoizpeneko 5 film laburrak; guztiek ere, tokiko sorkuntzaren ikuspegi zabala eta adierazgarria osatzen dute.
Ahots ezagunek eta sortzen ari diren begirada berriek, elkarrekin, formatu laburraren bizitasuna eta aniztasuna berresten dituzte, adierazpenerako eta narratiba arakatzeko espazio gisa.
Bertoko Begiradak saileko film laburrek berariazko hainbat aintzatespen jasotzeko aukera dute, tokiko produkzioa akuilatzeko eta publikoarekin harremanetan jartzea bultzatzeko:
Bertoko Begiradak sailak film luze dokumentalari ere zabaltzen dizkio ateak, eta erraztu egiten du iraupen luzeagoko formatuetan egindako gaur egungo euskal zinemak ikusgaitasuna izatea. Aurtengo edizioan, Euskal Herrian produzitutako bost film luze programatu dira.
Akelarre musika taldeak 30 urte baino gehiagoko etapa bat itxiko du eszenatokien gainean, bere jatorria eta musika ibilbide oparoaren unerik adierazgarrienak errepasatzen dituen dokumental batekin. Akelarre: marearen kontra Akelarre taldearen bizitza bere jarraitzaileekin lotzen du musikarekiko pasioaren bidez, bere ibilbidean zehar gidatu dituen eta milaka pertsonaren bizitzaren parte izatea lortu duten bera. Dokumental hau bizitza musikaren bidez ulertzeko modu bat da.
Arditurriko meategiak 1984an itxi ziren. 19 urte geroago, haietan sartzen direnek ez dakite bertan benetako izua dutela zain.
Maite, Unai eta Merche Aliciaren koadernaketa ikasleak dira. Tailer bat partekatzen dute, non orriak moztu, josi eta itsasten dituzten liburuen bizitza luzatzeko. Bakoitzak bere liburuan lan egiten duen bitartean, bizitzaz, doluaz eta horien aldaketez hitz egiten dute.
Bizikletaren aurpegia emakumeen eta bizikletaren arteko harremana aztertzen duen ikus-entzunezko entsegua da, begirada garaikide batetik. Filmen zatiak, artxibo-irudiak, testuak, fikzio-eszenak eta soinuak uztartuz, collage bat eraikitzen du, emakumearen askatasuna, borroka eta erresistentzia ospatzeko. XIX. mendeko gertakari historiko batetik abiatzen da: emakumeak bizikletan ibiltzea saihesteko asmatu zuten gaitz bat.
Aita eskandalu larri batean nahasita egon daitekeela ikusirik, Izaro bere ahizpa txikia babesten saiatuko da, guztiz kanpo gera dadin. Aitak, ordea, ez du gaiaz hitz egin nahi.
Saiakera poetiko eta esperimental bat landara itzultzeko ideiari buruz. Super8an filmatuta eta kameran bertan editaturik, proiektu honek arreta berezia eskaintzen die xehetasun txikienei, askotan oharkabean pasatzen baitira, eta etxerako itzulera atseginagoa izan dadila balio du. Animazioaren eta testuaren bidez, gizaki izateak zer esan nahi duen planteatzen du filmak; hiriak gu garen animaliak suntsitzeko joera baitu.
Deabru bat dabil Adelaren etxearen inguruan, hura jazarriz eta min emanez. Hori dela eta, psikiatraren kontsultara joaten da, non medikazioa bere arazo guztien erabateko erremedio gisa aurkezten dioten. Baina berak norbaitek benetan gertatzen zaiona entzutea behar du. Bere errealitateak erlijioan eta erritu herrikoietan baino ez du lekua; horrek petrikilo bat bisitatzera bultzatzen du, eta hari aitortzen dio nola eta noiz hasi zen dena.
Aurora, Dessi eta Samara, ijito emakume hirukotea, Bilboko erdigunera jaitsi dira, Sarai ilobari urtebetetze-oparia erostera.
Zinema-zuzendari ausarta, hasieran “enfant terrible” bat, zentsuraren aurkako borrokalaria, adierazpen askatasunaren mugak etengabe bilatzen zituena, trantsizioaren alderdirik ilunenaren kronista, drogamenpekotasunaren infernuetara eroriko da eta hamarkada bat baino gehiagoz ahaztua izango da, batzuetan baztertua ere bai. Hala ere, ostrakismotik irtetea lortuko du berriro zinema egiteko, inoiz alde batera utzi ezin izan zuen mendekotasun horri eutsiz.
Joxepik, Iparragirre baserriko alaba zaharrenak, eritu berri zaion aitaren lana burutu beharko du: kontrabandoz pakete pisutsu bat garraiatzea Frantziako mugaren alde batetik bestera. Gaua iluna da eta gainontzeko kontrabandistek ez bezala, berarentzat karabineroak ez dira basoak ezkutatzen duen gauzik beldurgarriena...
Haur talde batek San Telmoko erakusketa etnografikoa bisitatzen du bere tutorearekin batera. Erakusketan Euskal Herriko historiaren azken 200 urteak kontatzen dira, 1980. urtean amaituz. Bisita amaitzerakoan, erakusketari buruzko iritziak partekatzen dituzte.
Gauerdia. Jaime txikitatik okina izan da eta bere azken dantzari aurre egin behar dio. Establezimenduko makinek orkestrarena egiten dute. Espazioarekin solas intimo bat ezarrita, gizonak bere bizitzaren zatirik handiena igaro duen lekua berriz aztertzen du, eguneroko errutinako ekintzak oroitzapenekin nahasi ahala.
Haur bat euskal pilotan jolasten eta ondo pasatzen ari da eraikinean bihurrikeriak egiten.
2011an ama hil ondoren, zuzendariak bidaia intimo bati ekingo dio haren objektu pertsonalen eta oroitzapenen bidez. Film labur dokumental honek dolua eta gaixotasuna eta hauek duintasunarekin, zaintzarekin eta transmisioarekin duten lotura aztertuko ditu, zinema iragana ezagutzeko tresna moduan aldarrikatuz.
Irudimenezko uharte batean, haurtzaroa hierarkiarik gabe bizi da. Zuhaitz zaharren, adar sakabanatuen eta laino artean bildutako itsasontzi baten artean, filma bihotzik eta kontrol sistemarik behar ez duten bizikidetza moduetan barneratzen da. Benetako esperientzia komunitarioetan inspiratuta, Gombaut espezieen artean partekatutako lurralde batean bizi da, non bizitzak existitzeko beste modu batzuk aurkitzen dituen.
Habanako ilunabarrean, argindar hornidura ezegonkorrak elikatzen ditu kaleak apenas argiztatzen duten farolak. Hornidura berak funtzionarazten ditu musika-ekipoak rave festetan. Gazte talde bat energia falta ia erabatekoaren lekuko da. Kaleetan barrena doaz, noraezean, elkarrizketa zoro, konspiraziozko eta apatikoen artean, hiria gero eta ilunago doan bitartean
Heriotza bizitzan inoiz baino hurbilago dutenean, bi lagun etapa berri bati ekitea eta
landa-herri batera aldatzea erabakitzen dute.
Norak, Bartzelonan bizi den pertsona ez-bitarrak, bere genero-identitateari buruz hausnartzen du hirian zehar grabatu dituen irudiak amak txikia zenean grabatu zizkion irudiekin uztartuz.
La Cumbre jauregiaren ondoan izen bereko bi autobus geltoki daude, bata jaitsierakoa eta bestea igoerakoa. Batetik bestea ikusten da, eta bietatik jauregiaren sarrera ikusten da. Eraikina, zirkinik egin gabe, hormen artean ezkutatzen da egunerokotasunak aurrera jarraitzen duen bitartean.
"Diotenez, laster, Jaungoikoak ezer egiten ez badu, emakumeak gerrara joan beharko gara". Horixe da, amona Esperanzaren ahotsetan entzun ondoren, Inés obsesionatzen duen aspaldiko abesti zahar baten lehen ahapaldia. Emakumez betetako bilaketa bat, non Inések bere oraina ikusten baitu.
Bi lagunek bizitzari buruz hitz egiten dute itsasertzean.
Oroimena hauskorra da, eta nirea, are hauskorragoa agian. Oharrak eta argibideak sortzen ditut ez ahazten lagunduko didatenak, eta aldi berean, heriotzaren atalasea zeharkatzen lagunduko didatenak. Nire alaba Iunek 7 urte ditu, eta rabdomiosarkoma bat gainditu eta bizirik atera da. Esperientzia sendatzeko, lau aldiko eta lau norabideko erritual bat sortu nuen. Mexikora, etxera bueltako bide bat da. Bide bat, abstraktua eta nahasia izaten ari dena, baina sinboloz eta esanahiz betea.
Bi kazetari transgresorek duela mende bat emaztegai soinekoak egiten zituen atelier bat hiriko lehen kultur zentro feminista bihurtzea erabakitzen dute. Zer gertatuko litzateke berrikuntza lan guztiak emakumeekin bakarrik egin nahiko balituzte?
Uda hasi berri da eta Anek 30 urte bete ditu. Familiarekin mahaiaren inguruan kandelei putz egin ondoren, Anek jakiten du aitarena ez zela izan, Carmenek txikitan kontatu zion bezala, heriotza naturala. Ustekabeko berri horrek Aneren bizitza aldatzen du. Uda amaieran, Carmen bere alabarekin adiskidetzen saiatzen da, eta egun bat igarotzen dute elkarrekin urtegian.
NATURA FUGIT, Jesus Mari Lazkano artistak lau urtez fotogramaz fotograma eraikitako film labur animatu bat. 3.000 margo baino gehiagotan oinarritutako proiektua da.
1824an C. D. Friedrichek egindako margolanean oinarrituta, Alpeetako Mer de Glace irudikatzen duena, naziek bahitu eta desagertu egin zena. Glaziarrean zutik, denboran zehar bidaia bat bizi dugu, mendien humanizazio progresiboa dramatizatzen duena, baita klima-aldaketaren, berotze globalaren eta glaziarren desagerpenaren isla ukaezina ere.
Tradizionalki, emakumeen gorputza esparru desberdinetatik arautu izan da, gorputz arautu eta diziplinatu bihurtuz, estatutu jakin batean, emakumearena, singularrean, sartzeko helburuarekin.
Joseba Lekuonak artelanak zizelkatzen ditu arte-merkatu esklusibo baterako. Simon Hidalgo irakasle erretiratuak nekez mantentzen du Petrus museoa, ezerezaren erdian dagoen kultur proiektua, non Elsa Plano alkateak haranaren biziraupena bere bizi-gurutzada bihurtzen duen. Josebak, Simeonek eta Elsak beren bideak gurutzatzen dituzte, eta bakoitzak bere erara, egunerokotasuna erresistentzia modu bihurtzen du.
«Sensei» k Aritza Saratxaga entrenatzailearen eta bere ikasleen istorioa kontatzen du. Beren eskolatik igaro diren belaunaldiek surflarien ondare paregabea utzi dute Euskal Herriko surfaren historian. Izaera bakarreko entrenatzaile bat, gogor lan egiten duenak bere ikasleak lehiaketako gorenera igotzeko. Ikuspegi paregabean islatuta kusiko dituzu surflariek eta entrenatzaileek bizi dituzten egoerak.
Gezurrezko dokumental honek, aldarrikapen-helburua izan zuen "Getxoko Sireno"-aren bahiketan oinarrituta, fikzio bat eraikitzen du: 10 urte geroago, aktibista talde berberak Marijaia bahitzen du, Bilboko Aste Nagusiko ikurra, aldaketa klimatikoaren gaineko ekintzak aldarrikatzeko. Auzokide eta bahiketaren lekukoei egindako elkarrizketa faltsuen bidez, humorez erakusten du nola zurrumurru bat berri bat bihurtu daitekeen, eta nola gezur baten bitartez, kontaketa kolektibo bat eraiki daitekeen.
Emiliak eta Caterinak elkarri gutunak idazten dizkiote, haien gaztetako oroitzapenak eta bizi izan zituzten lehen esperientziak berriz ere aztertuz, 1950eko hamarkadako barnetegi batean .
Benetan nahi zuten bizitza aukeratu zuten, ala soilik imajinatzera ausartu zirena?
Dokumental honek Elgoibarko Txillarre baserrian bizi den Pello Rubio du ardatza.1999an bi mundu politikoki kontrajarri batzea erabaki zuen, PSEko Paco Egea eta Ezker Abertzaleko Arnaldo Otegi eta guzti horretan Pello-k izan zuen rola islatzen saiatzen da. Ia sei urteko isilpeko elkarrizketak izan ziren, eta ETAren armagabetzearekin amaitu zena. Pello Rubioren rola funtsezkoa izan zen prozesu hau guztia gauzatzeko. Dokumental honek bere esperientzia, bizipenak eta elkarrizketa sustatzeko egindako lana jasotzen ditu.
Herriko jaiak dira, eta Zazu, nerabezaroaren atarian bere nortasunaren bila dabilena, bidegurutze batean dago: aukeratu egin beharko du edo tradizioz zehaztutako rola bete edo bere sentimenduek agintzen diotenari jarraitu.
Hiru ume hiriaren bazterretan zer egin bilatzen ari dira. Haietako batek hiltzen ari den animalia bat aurkitzen du. Hiru mutilek zer egin erabakitzeko eztabaida hasten dute, eta horrek beren moralaren epaia zehaztuko du.
Claudia lanean ari da. Maider irakurtzen ari da. Claudia kozinatzen ari da eta Maiderrek irakurtzen jarraitzen du. Nork zaintzen zaitu film bat egiteko?
Ibai, kontsultore gazteak, Euskal Herriko biosfera erreserba berezian, Urdaibain, Guggenheim museo berria eraikitzea ahalbidetuko duen onespen ekologikoa lortu behar du.
Errekaleor auzo okupatua inguratzen duen baratzearen atzean, Gasteiz hiriko eraikin altu eta berrien eraikuntzak hazten dira.
Bertako biztanleek desalojo mehatxuei autogestio sistema batekin aurre egiten dieten bitartean, beste espezie batzuk baratzeetan hazten dira eta komunitatearekin hitz egiten hasten dira.
VIENTO super-8arekin egindako kontakizun bisual bat da, non migratzaileek Andeetako haizea gogoratzen eta beren memoriatik bizitzen duten. Bi zuzendari migratzaileek zazpi lekukotza jasotzen dituzte eta haizearen oroitzapenari buruzko kontakizun komun bat sortzen dute, sentsazio, soinu, usain, zapore eta irudi gisa jorratuta. Haizea mugimenduaren subjektu gisa, migrazioaren lagun gisa, migratzearen dolua eta mugitzearen poza biltzen dituen nostalgiaren zirrikitu gisa.
60ko hamarkadan (Euskal Herria), Gartzia, Miren eta haien umeak baserri bakartu batean bizirauten dute. Pobreziatik ateratzeko, Gartziak zezen ikaragarri bat erosten du, baina plana okertu egiten da: animalia kontrolaezin bihurtzen da. Tentsioa handituz doa, harik eta egun batean umea desagertu egiten den arte.
Cristina ez dago ongi, baina ez senarrak dioen desorekagatik. Hautsita dago familiako sekretu izugarri bat aurkitu duelako. Min guztiaren erdian, Cristinak indarrak biltzen ditu euren bizitzak izorratu dituen egiazko ziklopeari ausardiaz aurre egiteko.
